In Memoriam

Henderkien (Henny) Charlotte Reemer-Smalbil
1 juli 1950 – 29 januari 2021


Over deze pagina
Ma was een levensgenieter, die heeft geprobeerd alles uit het leven te halen. Op deze pagina beschrijf ik vooral mijn persoonlijke herinneringen aan Ma en het gevoel dat deze herinneringen bij mij oproepen; om zo haar herinnering hoog te houden en vooral haar leven te vieren, zoals zij dat in mijn beleving zou hebben gewild.

22 februari 2021: Plotseling emotioneel…
Vanavond ben ik compleet verrast door emoties. Ik loop de hele dag al met die persconferentie van Rutte van morgen in mijn hoofd. De cijfers zien er niet best uit, maar het lijkt erop dat de avondklok wordt uitgeruild tegen iets meer mogelijkheden voor de detailhandel en het openstellen van kappers.

De woorden “Herinner mij in de stralende zon” grijpen mij aan. Op dit moment zijn er weinig lichtpuntjes naar de toekomst toe en dat maakt het genieten van het leven een uitdaging. Op dit soort momenten hielp de positiviteit en energie van Ma goed om te relativeren. Die energie van Ma is er nog steeds, maar het scheelt gewoon een slok op een borrel dat die energie niet meer zo dichtbij is en in mijn herinnering leeft. Ik had Ma morgen willen vragen: “Wat vond jij van de persco?”. Ik houd mij vast aan het gevoel dat Ma heel waarschijnlijk had gezegd: “Leef nu!”. Tegelijkertijd staan die woorden in schril contrast met de onrustige laatste nacht die Ma heeft gehad. Dit maakt mij emotioneel.

Meer kan ik hier niet aan toevoegen; naast verdrietig ben ik boos. De Corona-maatregelen van de overheid raken kant noch wel en worden bijzonder slecht uitgelegd. In het algemeen lijkt het draagvlak voor de maatregelen te zijn weggeebt; in ieder geval bij mij.

18 februari 2021: Ma zit eerste rang…
… bij elk feestje dat in dit huis wordt gevierd. Het is veel mooier geworden dan ik aanvankelijk in gedachte had. Ik ben er ontzettend blij mee en tel mijn zegeningen dat dit mogelijk is. Zo is Ma goed te herinneren in de stralende zon.


Wat we hier zien is een drieluik kubussen van verschillende grootte. In de grootste staat de kaart van Ma’s overlijden. De middelste heeft een vlinder waar een waxinelichtje in kan en de kleinste heeft ook een waxinelichtje. Dat is een bekertje waarop staat: “Jij bent voor mij Goud”. De foto links is van onze bruiloft en ik heb voor deze gelegenheid een digitale fotolijst van 15.6 inch gekocht om digitaal foto’s de revue te laten passeren. Het hoedje heeft een speciale betekenis; het is het hoedje dat zij van een kennis op de Halloween Fair kreeg; daar hangt weer een aparte herinnering aan, die ik voor later bewaar.

13 februari 2021: Kleding Ma via Marktplaats aanbieden…
Eén van de dingen waar ik de nodige ervaring mee heb, is met Marktplaats. Ma had kasten vol met kleding; tja… wat ermee te doen. De meeste dingen waren echt nieuw of zo goed als nieuw. Rina en ik besloten Pa te helpen om alles via Marktplaats aan te bieden. Het doel was om vandaag alle foto’s van alle truien te maken. Dat doel werd ruim gehaald, want we kregen het zelfs voor elkaar om foto’s van de t-shirts te maken. Helaas begaf het SD kaartje het bij het maken van foto’s van alles uit de hangkast, hoewel ik nog wél foto’s van twee heel mooie jassen wist te redden.


Om wat goede foto’s te maken, had ik goedkoop (ook via Marktplaats) een paspop op de kop weten te tikken. Dat achteraf een prima zet, omdat de truien behoorlijk snel verkochten. Eerlijk gezegd werd ik compleet verrast door de vele reacties. Het kostte even de nodige moeite om alles in goede banen te leiden, maar uiteindelijk lukte dat ook prima. Er is nog een hoop werk te doen in dit veld en ik heb er zin in om dit met Pa op te pakken.

9 februari 2021: Gedenkplaatsje…
Ik heb er behoefte aan om een klein plateautje ter nagedachtenis aan Ma in te richten. Ik heb daarvoor een mooie grote digitale fotolijst besteld met wat waxinelichtjeshouders. Nu alleen nog een plankje waar alles op kan staan en dan ophangen en neerzetten. Op de digitale fotolijst zijn de foto’s geplaatst die ook tijdens de uitvaart in de presentatie waren te zien.


In de tussentijd tel ik mijn zegeningen dat de uitvaart afgelopen vrijdag kon zijn. Dat had misschien zaterdag nog gekund, maar daarna waren we echt de Sjaak geweest met het weer. Het is met het winterweer écht bar en boos. Wat een sneeuw. Gisteren nauwelijks openbaar vervoer en vandaag gelukkig busvervoer. Ik mag blij zijn dat ik thuis mag werken. Het is vooral voor Rina vervelend dat het weer zo bar en boos is.

7 februari 2021: Kerst 2005… Ma hield van spelletjes doen
Ma hield van spelletjes doen. Bij elke gelegenheid was er meestal een spelletje; Kerst, Oudjaarsavond… noem maar op. Met Kerst was ik meestal met andere dingen bezig en verkende ik mijn interesses in computers met mijn vader.


In dit jaar hadden mijn vader en ik zelfs dezelfde notebook. Die van mij had ik ergens gevonden op Marktplaats. Er zat zelfs nog service op, waar ik dan ook nog gebruik van heb gemaakt.

6 februari 2021: Een herinnering… Middelburg
Toen Pa en Ma 57 werden, werden alle broertjes en hun gezinnen op de Banjaard in Kamperland voor een weekend uitgenodigd. Dit zijn weekenden waar ik altijd erg van heb genoten. We zaten samen met Pa en Ma, Geoffrey en Ritchie in een huisje. Donny en Tristan hadden met hun gezinnen hun eigen huisje. Tijdens dit lange weekend hebben we ook Antwerpen en zelfs Lille bezocht. Pa en Ma genoten ook altijd van dit soort weekenden samen.

5 februari 2021: De uitvaart…
Opnieuw een mooie dag. Vandaag is de uitvaart van Ma en zullen we fysiek afscheid van Ma nemen. Het tijdstip van de start van haar uitvaart, 11:15 uur, blijft mij verbazen; precies, maar dan ook precies een week na haar overlijden. Vele bekenden gezichten zijn op de uitvaart. Wat opvalt, is dat de broertjes de teksten onafhankelijk van elkaar hebben geschreven en toch eigenlijk bij hetzelfde uitkomen: hoe veelzijdig en betrokken Ma was en wat voor impact zij heeft gemaakt op ieders leven. Er worden mooie herinneringen gedeeld via woord en met de foto-presentatie. De muziek maakt het geheel af. Na de uitvaart hebben we vervolgens lunch. Het valt mij op hoe ik in de situatie berust. Ik heb best heel veel mensen kunnen spreken in de drie kwartier erna.
In de avond komen Pa, Geoffrey en Ritchie bij ons om van het avondeten van Brasserie 1718 te genieten. We praten vooral na en halen wederom de nodige herinneringen op; één van de herinneringen die Rina het meest is bijgebleven, is haar eerste samenzijn met Ma op de Halloween Fair en hoe Ma Rina even uitprobeerde. Er wordt hartelijk gelachen. De sfeer is vrolijk en uitbundig; precies zoals Ma het had gewild…….

2 februari 2021: De tekst voor de uitvaart…
Hieronder volgt de tekst die ik voor de uitvaart van ma heb geschreven.

Herinner mij in de stralende zon
Ma, op momenten zoals deze is dat natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan. Dat je fysiek niet meer aanwezig bent, sloeg vanaf minuut één al een enorm gat. Hoe je uitkeek naar iedereen die op visite kwam; hoe je door de deuren probeerde te kijken met: “Zijn ze er al???”. Het spontaan zingen; altijd in voor een feessie. Dat gemis zal moeten wennen.

Charlotte was je tweede naam; Passie, Positiviteit en Vrolijkheid konden met gemak aan het lijstje met doopnamen worden toegevoegd: H.C.P.P.V Reemer; aangenaam. Dat had jou op het lijf geschreven geweest. Gewoon Henny en ‘je’ en ‘jij’ was trouwens ook altijd goed; immers, doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.

Ik ben eens in mijn herinneringen gaan graven om een paar leuke eruit te halen. Dat valt toch niet mee met bijna 49 jaar aan herinneringen; het zijn er zo ontzettend veel. Bij het ophalen van al die herinneringen valt op hoeveel je voor zoveel mensen hebt betekend: in zorg toen je nog in Brabant woonde, op de Peuterspeelzaal in Twisk en wat wel niet allemaal in Hoorn: van leesmoeder naar handenarbeidmoeder, via lid van medezeggeschapsraden tot chauffeur van bagage bij schoolkampen omdat JIJ met zoveel eigen kinderen een busje had, wat zo handig was. Dan denk je dat het klaar is, maar… niet, dus! Je start vervolgens je eigen kinderopvanglocatie. Het is wonderbaarlijk dat je dan ook nog eens het leven van je eigen vijf uitdagende jongens op de rit houdt. Hoe kreeg je dát voor elkaar? Hoe dan?

Omdat je zo van feestjes hield, heb ik die er eens extra uitgelicht. Weet je nog…?

  • … dat we op de camping in Andijk zaten toen je 50 werd. Donny en Chantal kondigden op die mooie dag terloops je eerste kleinkind aan; dat voelt als gisteren, maar Lindsey is nét 20 geworden!
  • … dat we met z’n allen naar Duinrell gingen toen je 55 werd? Eén van de dingen die mij bij is gebleven is hoe je gepassioneerd air hockey meespeelde. Ook maakte ik terloops kennis met het concept schuttelen. Ik had geen idee; lekker was het wél!
  • … dat we vijf jaar later met prachtig weer op de boot zaten en van een boot trip genoten
  • … de jubiliea daarna werden bij Jos in Opperdoes gevierd;

Natuurlijk is dit slechts een héél kleine greep uit alle feestjes die we met je hebben gevierd. Eén feestje… van niet zo heel lang geleden springt er voor mij uit: mijn bruiloft; in die knotsgekke periode op 30 oktober. Ik ben dankbaar en tel mijn zegeningen dat je erbij was, toen ik “Ja, ik wil” tegen Rina zei.

Ma, die feestjes komen wél weer en ik reken erop dat je er weer bij bent; natuurlijk in gedachte. Maar één ding hè… JIJ hangt de slingers op!

Bedankt Ma, voor de fijne moeder die je was. Dank je wel voor alle normen en waarden die mij in het het leven zijn meegegeven. Bedankt dat je mij hebt geholpen met te zijn wie ik nu ben en te staan waar ik nu sta. Dank voor wie je was en de wijze waarop je héél, héél veel mensen hebt weten te raken. In gedachte blijf je ons bij.

Rust zacht, Ma!

1 februari 2021: Herinnering…
Natuurlijk herinner ik mij dit niet; is ook onwaarschijnlijk, wetende dat deze foto misschien wél zo’n 48 jaar oud is. Ik vind het mooi te zien dat hier mijn moeder van misschien nét wel of net niet 22 staat met mij in haar handen. Wat vooral aanspreekt aan deze foto, is het geluk dat er bij haar afstraalt (en bij mij op de foto wat minder).


Bij deze foto denk ik vooral: “Wat zou ze hebben gedacht?”

31 januari 2021: Een emotionele achtbaan…
Een paar details had ik nog niet helemaal verwerkt; dat zijn details uit de laatste nacht en ochtend van Ma’s overlijden. Daarnaast heb ik een mooi nummer gevonden waarvan ik hoop dat er ruimte is om dat nummer tijdens de uitvaart te draaien. Het is het nummer “Afscheid Nemen Bestaat Niet” van Marco Borsato. Wist ik veel dat dit het meest gedraaide nummer op uitvaarten is. Het nummer beschrijft precies het gevoel dat ik bij het overlijden van Ma heb.

30 januari 2021: The day after…
De condoleances stromen ook bij ons binnen. Van mijn werkgever ontvang ik een grote bos bloemen en ook een collega van Rina had een mooie bos bloemen gestuurd. Er komen ook kaarten binnen, onder andere van mijn directe collega’s. Mijn broertje Geoffrey neemt de organisatie van de uitvaart op zich en gaat dit samen met mijn vader regelen. Wij worden op de goede momenten aangehaakt en om input gevraagd. Het is niet voor niets dat Geoffrey ‘best man’ op mijn bruiloft was. Je kunt dit rustig aan hem overlaten. Detail voor detail wordt duidelijker, waaronder de datum en tijd van de uitvaart: 5 febrari 2021, 11:15 uur; wij moeten om 10:30 uur al aanwezig zijn. Het tijdstip is interessant; de dienst begint nagenoeg precies een week na het overlijden van Ma.

Het gaat Ritchie zeer waarschijnlijk lukken bij de uitvaart aanwezig te zijn wat een grote opluchting is. De bedoeling is dat ik Ritchie van Schiphol ga halen, zodat hij niet met allerlei moeilijke dingen wordt bezig gehouden.

Een groot deel van de dag staat ook in het teken van de verjaardag van Remy. Hij wordt maandag 8 jaar en dit weekend wordt dat in ieder geval voor kennissen gevierd. Bij Tanja hebben we taartjes besteld en opgehaald en die waren erg lekker. De bedoeling is morgen in oude foto’s te duiken om te kijken wat we nog van Ma hebben. De bedoeling is om daar weer mooie herinneringen uit te halen. Een vriendin van Rina, Leonie, heeft voor ons avondeten gezorgd. We bezoeken Geoffrey en mijn vader in de middag nog even en delen wat van de cupcakes. Dan bezoeken we de moeder van Rina nog even. Ik merk aan mijzelf dat er steeds meer berusting komt in wat er is gebeurd. Ik kan steeds duidelijker uitleggen hoe ik in het overlijden van Ma sta, zonder een waterval van tranen.

Ik hoor van mijn vader dat het ook steeds beter met hem gaat; al met al was het dus een prima dag. Ik hoop dat Pa echt op heel korte termijn weer up-and-runnnig is.

29 januari 2021: Hoe de dag dan verder gaat…
Na het nieuws licht ik mijn teamleider Vincent en afdelingsmanager Matthijs in. Ze leven mee. Ook andere condoleances stromen binnen. Ik denk vooral na over de afgelopen nacht en probeer mijn gedachten te plaatsen. De uitkomst daarvan is dat ik vooral berusting heb gevonden. Onder andere Ma heeft met haar waarden en normen mij een uitstekende basis voor de rest van mij leven meegegeven, waardoor ik nu sta waar ik sta en ben waar ik nu ben. Daar ben ik haar heel dankbaar voor. Pa kon niet meteen zelf bij Ma zijn en ik vond het bijzonder eervol en dankbaar tijdens de laatste nacht van Ma over haar te mogen waken en haar zoveel mogelijk te helpen om haar op deze manier te bedanken voor wat zij voor mij in mijn leven heeft betekend. Die ervaring en de momenten zullen mij de rest van mijn leven bij blijven. Ook de woorden van Ma komen keer op keer terug in mijn hoofd: “Ik wil graag dat mijn leven wordt gevierd en dat jullie met vreugde en optimisme herinneren.” Precies dat is wat ik vanaf vandaag voor ogen heb. Dat is ook de reden van deze pagina: het wordt een bonte verzameling van herinneringen aan Ma.

Ik denk ook terug aan de zorgverleners van het Dijklander Ziekenhuis in Purmerend die op de laatste avond, in de laatste nacht en in de vroege ochtend dienst hadden. Stuk voor stuk waren ze zo meelevend en begripvol in een situatie waar hun werk continue onder heel grote druk staat.

Ik heb in de middag wat kunnen slapen en ‘s avonds zijn we vroeg naar bed gegaan. Het was een ontzettend intense dag.

29 januari 2021, 11:15: Ma is zojuist overleden
Het was een uitdagende nacht geweest. Gisteravond zijn we naar het ziekenhuis gereden om te kijken of Ma echt niet naar de intensive care wilde. Ik word in pak gehesen en Rina blijft achter in de wachtruimte. We komen bij Ma aan en we besluiten Pa via FaceTime in het proces te betrekken. Uiteindelijk besluit Ma na overleg met de arts, met Pa en met mij erbij niet naar de intensive care te gaan. Haar grootste zorg is dat zij er als kasplantje uit zou komen en dat heeft ze nooit gewild. Ma maakt zich veel zorgen over wat er komen gaat en ze stelt vragen over het overlijden van Oma. Vragen die ik niet kan beantwoorden. Ma vraagt of er iemand bij haar wilt blijven en natuurlijk besluit ik dat ik bij haar blijf. Ik heb Rina bijgepraat en Ma zou naar een eigen kamer worden verhuisd. Voor mij wordt er in die kamer een bed bijgezet. Rina krijgt later in de avond een piketkamer. Met Pa wordt afgesproken dat hij naar het ziekenhuis zou komen, indien de situatie echt zorgwekkend zou worden. Ik beloof Pa hier op toe te zien.

In de nacht slaapt Ma vrij onrustig. Ze wordt bijna ieder kwartier wakker en ze maakt een angstige indruk. Ik probeer haar zoveel mogelijk te kalmeren en haar ervan te overtuigen dat het beter voor haar herstel zou zijn, wanneer ze rustig probeert te blijven en probeert te slapen. Het werkt maar matig. Wat wél opviel was de tijd die de nachtverpleging keer op keer nam om haar te helpen en dingen zo comfortabel mogelijk te maken. Ik stuur elk uur via WhatsApp een update naar mijn vader van de situatie en de gebeurtenissen van het afgelopen uur. Zelf slaap ik mondjesmaat.

Om 5:45 uur bericht mijn vader dat hij ook gaat proberen te slapen. Ik heb het vermoeden dat hij ook rond 4:00 uur wat heeft kunnen slapen, omdat hij op mijn bericht van 4:00 uur geen antwoord meer geeft; gelukkig. Achteraf kon hij de slaap goed gebruiken. Zelf weet ik tussen 5:00 en 6:00 ook even wat slaap te pakken.

Om 6:30 wordt er bloed bij Ma afgenomen en doen ze allerlei andere metingen. Het blijkt dat haar zuurstof saturisatie 77% is, waar 90% of minder volgens Ritchie al zeer zorgwekkend is. Haar temperatuur is 37,5 graden. Om 7:00 uur komt vervolgens de zaalarts langs. Het blijkt dat de situatie voor Ma echt zorgwekkend is. Alles wijst er volgens de zaalarts op dat verder behandelen zeer waarschijnlijk niets zal opleveren en ze stelt palliatieve zorg voor. Ik geef bij haar aan dat dit écht iets is dat met Pa moet worden besproken. Ik vraag de zaalarts of ze zelf contact met Pa op wilt nemen om de situatie te bespreken. Er wordt besloten over te gaan op palliatieve zorg en Pa wordt gevraagd om bij de laatste uren van mijn moeder aanwezig te zijn. Pa vraagt of ik alle broertjes in wilt lichten en wilt vragen naar het ziekenhuis te komen. De schrik zit er goed in bij de broertjes, wanneer ik ze aan de telefoon heb; begrijpelijk.

Rond 8:30 uur is iedereen bij elkaar en worden de procedures van de COVID-afdeling met de verpleging doorgenomen. Vervolgens neemt iedereen afscheid van Ma; Ritchie neemt via WhatsApp afscheid. Ma wordt in slaap gebracht en uiteindelijk overlijdt zij om 11:15 uur. Ondertussen waren Rina en ik na de uitdagende nacht al naar huis gegaan. Ik hoorde dat de rest Ma en Pa tot het overlijden hebben bijgestaan. Ma is uiteindelijk rustig, kalm en vredig heengegaan.